Nawigacja morska - podstawy

Kompas magnetyczny

Kompas to podstawowe narzędzie nawigacyjne służące do określania kierunku jazdy jachtu.

Budowa kompasu

Rosa kompasowa - tarcza z podziałką 360°, pokazująca wszystkie kierunki.

Igła magnetyczna - wskazuje północ magnetyczną (nie geograficzną!).

Kielich z płynem - wypełniony cieczą (najczęściej alkohol lub olej), która stabilizuje ruch igły.

Linia kursu - linia na kompasie wskazująca kierunek jazdy jachtu.

Kierunki na kompasie

Północ (N) - 0° lub 360°
Wschód (E) - 90°
Południe (S) - 180°
Zachód (W) - 270°

Rodzaje namiarów

Namiar Kompasowy (Nk) - odczyt bezpośrednio z kompasu.

Namiar Magnetyczny (Nm) - namiar kompasowy skorygowany o deklinację magnetyczną.

Namiar Rzeczywisty (Nr) - namiar magnetyczny skorygowany o dewiację (błąd kompasu spowodowany metalowymi elementami jachtu).

Deklinacja magnetyczna - różnica między północą magnetyczną a geograficzną. Zmienia się w zależności od miejsca na Ziemi.

Dewiacja - błąd kompasu spowodowany metalowymi elementami jachtu (silnik, elektronika).

Bryza

Bryza dzienna - wiatr wiejący w ciągu dnia od morza do lądu. Powstaje, gdy ląd nagrzewa się szybciej niż morze.

Bryza nocna - wiatr wiejący w nocy od lądu do morza. Powstaje, gdy ląd stygnąc szybciej niż morze.

Nabieżniki

Nabieżniki - zestaw dwóch znaków nawigacyjnych (jeden wyżej i dalej), które ustawione w linii wskazują bezpieczny tor wodny. Gdy widzimy oba znaki w jednej linii, jesteśmy na bezpiecznym torze.

Znaki kardynalne

Znaki kardynalne wskazują, po której stronie znaku znajduje się bezpieczna woda:

Północny znak kardynalny - boja z dwoma stożkami skierowanymi do góry. Bezpieczna woda na północ od znaku.

Wschodni znak kardynalny - boja ze stożkami skierowanymi od siebie (podstawami do siebie). Bezpieczna woda na wschód od znaku.

Południowy znak kardynalny - boja z dwoma stożkami skierowanymi w dół. Bezpieczna woda na południe od znaku.

Zachodni znak kardynalny - boja ze stożkami skierowanymi do siebie (wierzchołkami do siebie). Bezpieczna woda na zachód od znaku.

Znaki lateralne (boczne) - system IALA A

W systemie IALA A (obowiązującym w Europie):

Czerwony znak (walec) - pozostawić po lewej stronie szlaku żeglownego, wchodząc do portu.

Zielony znak (stożek) - pozostawić po prawej stronie szlaku żeglownego, wchodząc do portu.

Lewa strona szlaku żeglownego na morzu oznaczamy boją: czerwony walec.

Znaki specjalne

Żółty znak - znaki specjalne (np. wyjście szlaku żeglownego z jeziora lub innej szerokiej drogi wodnej, obszary ćwiczeń wojskowych).

Znak z symbolem rombu - nakaz nadania sygnału dźwiękowego.

Znak z symbolem kotwicy przekreślonej - zakaz kotwiczenia.

Znak z symbolem jachtu przekreślonego - zakaz cumowania jachtów żaglowych.

Znak z symbolem strzałki - nakaz przejścia (w określonym kierunku).

Znak z symbolem "X" (czerwony na białym) - zakaz ruchu statków o napędzie mechanicznym.

Znak z symbolem strzałki w dół (czerwony na białym) - zakaz wpływania.

Znak z trzema poziomymi pasami (czerwony-biały-czerwony) - zakaz przejścia.

Znak z symbolem flagi (biało-niebiesko-czerwony) - prom na uwięzi.

Znak z symbolem fali (niebiesko-biały) - kontrola graniczna.

Rozgałęzienie szlaku żeglownego

Boja z poziomymi pasami czerwono-zielonymi - rozgałęzienie szlaku żeglownego. Kolor górnego pasa wskazuje preferowany kierunek.